Co to jest endometrioza?

endometrioza

Endometrioza jest jedną z najczęstszych przyczyn niepłodności. Z tego tekstu dowiesz się, co to jest endometrioza, jak wygląda jej leczenie, czy bóle miesiączkowe mogą świadczyć o endometriozie oraz w jakich miejscach najczęściej jest zlokalizowana.

Ta przypadłość definiowana jest jako obecność błony śluzowej macicy wraz ze zrębem poza pierwotnym miejscem lokalizacji (jamą macicy). Ten problem dotyka wiele kobiet i powszechnie występuje w wieku rozrodczym. Endometrioza stanowi poważny problem w ginekologii i położnictwie, a także istotny problem społeczny. Nasilający się ból pogarsza jakość życia, ma zły wpływ na funkcjonowanie w rodzinie i społeczeństwie. Źle wpływa na zdrowie psychiczne powodując obniżenie nastroju i zaburzając poczucie szczęścia. [8]

[tabs][tab title=” Co to jest endometrium?”]Endometrium to wyściółka wnętrza macicy, która pod koniec cyklu, kiedy nie nastąpiło zapłodnienie, zostaje wydalona z organizmu kobiety (menstruacja).[/tab][/tabs]

Endometrioza

Cechą charakterystyczną jest występowanie tkanki podobnej do endometrium (zawierającej komórki podścieliska i komórki gruczołowe) poza jamą macicy. Etiopatogeneza schorzenia nie jest do końca wyjaśniona. Obecnie nikt nie potrafi wyjaśnić, dlaczego niektóre kobiety cierpią z powodu endometriozy.   [1]

endometrioza
Objawy endometriozy

Dolegliwości bólowe mają najczęściej charakter przewlekły – trwają ponad 6 miesięcy.

Kliniczne objawy:

  • bolesne miesiączki (ok. 50–60%),
  • dyspareunia (ból podczas stosunku),
  • ból podbrzusza promieniujący w kierunku pleców lub ból w okolicy lędźwiowej.
  • ból może pojawić się nagle i przejściowo w ciągu całego cyklu, najczęściej jednak pojawia się cyklicznie. Związany jest głównie z miesiączką, wyprzedzając pojawienie się krwawienia.
  • charakterystyka bólu: tępy, pulsacyjny, ostry i może się nasilać przy aktywności fizycznej. [1]

p

Skąd się bierze endometrioza

Teoria Sampsona

Opierająca się na zjawisku wstecznego miesiączkowania ma potwierdzenie np. u kobiet z wadami przewodów Müllera. Zaburzony odpływ krwi przez pochwę powoduje zwiększone cofanie się krwi miesiączkowej i implantację na narządach miednicy. Teorie defektu immunologicznego, metaplazji komórkowej czy genetycznych uwarunkowań próbują wyjaśnić, dlaczego endometrioza rozwija się tylko u niektórych kobiet mimo powszechnego zjawiska cofania się krwi podczas miesiączki. Endometrioza jest również postrzegana jako choroba zapalna zależna od estrogenów. Komórki endometrium po przedostaniu się do jamy brzusznej zagnieżdżają się na powierzchni otrzewnej i powodują odpowiedź zapalną. Towarzyszy temu angiogeneza (proces tworzenia się naczyń włosowatych), tworzenie zrostów, włóknienie, bliznowacenie, naciekanie nerwów. W efekcie końcowym doprowadza do silnych dolegliwości bólowych i niepłodności [1,9]

Teoria Witza

Jego badania zasugerowały możliwość rozprzestrzeniania się komórek endometrialnych drogą limfatyczną i żylną. Wyściółka macicy może migrować z macicy przez limfę lub krew. [1]

Nieprawidłowe działanie układu inmunologicznego 

Wydaje się, że istotną rolę w powstawaniu i rozwoju endometriozy odgrywa nieprawidłowo działający układ immunologiczny. U zdrowych kobiet komórki błony śluzowej znajdujące się poza macicą są likwidowane przez układ odpornościowy, a u kobiet ze skłonnością do endometriozy są tolerowane. Z tego powodu powstają wszczepy nieprawidłowych komórek, z których tworzą się stany zapalne, a następnie powiększające się zrosty, które doprowadzają do nieodwracalnego włóknienia tkanek, zniekształceń i sklejania się narządów miednicy. Na jajnikach mogą powstawać wypełnione starą krwią smoliste torbiele, które mogą mieć nawet 10 cm średnicy. [6,9]

Być może endometrioza nie jest jednorodną jednostka chorobową, co znaczy, że za różne jej formy odpowiedzialne są różne zjawiska. [7]

[tabs][tab title=”Wsteczne miesiączkowanie?”]Zjawisko „wstecznego miesiączkowania” występuje jednak u 75–90% kobiet z drożnymi jajowodami. 5[/tab][/tabs]

Gdzie występuje endometrioza

Najczęstsza lokalizacja obejmuje

  • zatokę Douglasa, na powierzchni macicy,
  • więzadła krzyżowo-maciczne
  • otrzewną miednicy,
  • jajniki
  • przegrodę odbytniczo-pochwową.
  • rzadziej endometrioza stwierdzana jest na przeponie, jelicie grubym, opłucnej, osierdziu, w pęcherzu moczowym czy w odległych miejscach, takich jak płuca, pępek, kończyny dolne. Endometrioza zlokalizowana w układzie moczowym stanowi ok. 1% wszystkich przypadków tej choroby. [1,2,3]

 

Leczenie endometriozy

Nie istnieje leczenie przyczynowe endometriozy. Wszystkie dostępne opcje terapeutyczne, czy to na drodze farmakologicznego stłumienia ognisk endometriozy, czy ich chirurgicznego usunięcia, nie gwarantują całkowitego ustąpienia objawów. W obu przypadkach obserwowane  nawroty już po roku od zakończenia leczenia. [4]

Leczenie farmakologiczne

Rozpoczynając terapię endometriozy, trzeba wziąć pod uwagę rodzaj i stopień nasilenia objawów oraz status prokreacyjny kobiety. Postępowanie farmakologiczne w przypadku bolesnych miesiączek należy rozpocząć lekami pierwszego rzutu, jakimi są tabletki antykoncepcyjne oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Celem leczenia jest więc eliminacja lub zmniejszenie krwawień miesięcznych, stłumienie wzrostu i aktywności błony śluzowej macicy. Rozpoczynając terapię endometriozy, należy wziąć pod uwagę rodzaj i stopień nasilenia objawów oraz status prokreacyjny kobiety. [1,10]

Nieskuteczne leczenie bólu (min. 3 miesiące) daje podstawę do zastosowania innej metody leczniczej: laparoskopii lub terapii II rzutu polegającej na podawaniu analogów hormonu uwalniającego gonadotropiny (GnRh), Danazolu i progestagenów. [10]

Leczenie chirurgiczne

Leczenie operacyjne dolegliwości bólowych związanych z endometriozą może być wykorzystane, jeżeli brak jest poprawy po leczeniu farmakologicznym. Jako leczenie pierwszego rzutu na pewno będzie ono polecane w przypadku guzów jajnika. Preferowaną formą operacji jest laparoskopia, szczególnie u pacjentek planujących ciąże. W badaniu z randomizacją stwierdzono, że po 6 miesiącach od laparoskopowej ablacji ognisk endometrialnych zmniejszenie dolegliwości bólowych wystąpiło w 65% przypadków w porównaniu z 22% po laparoskopii diagnostycznej. [2]


1.Małgorzata Sobstyl , Joanna Tkaczuk-Włach , Grzegorz Jakiel. Endometrioza a dolegliwości bólowe u kobiet.
2. Andrzej Malinowski, Krzysztof Szram, Jarosław Cieœlak, Grażyna Blewniewska, Tomasz Augustyniak, Tadeusz Pawłowski. Zaawansowana endometrioza z naciekaniem ściany pęcherza moczowego u młodej kobiety.
3.Sangi-Haghpeykar H, Poindexter. Epidemiology of endometriosis among parrous women.
4.Alicja Bednarowska-Flisiak, Małgorzata Bińkowska, Romuald Dębski. Endometrioza – leczenie
5. Kyama CM, Debrock S, Mwenda JM, D’Hooghe TM. Potential involvement of the immune system in the development of endometriosis.
6. Palatyński A. Leczenie zachowawcze i chirurgiczne endometriozy.
7. Vignali M. Endometriosis. Novel etiopathogenetic concepts and clinical perspectives.
8 Pięlęgniarstwo Polskie nr 4
9. Alicja Bednarowska-Flisiak, Małgorzata Bińkowska, Romuald Dębski. Endometrioza – co nowego
10. Farmakologiczne leczenie endometriozy Małgorzata Sobstyl , Joanna Tkaczuk-Włach, Grzegorz Jakiel.

 Blog ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się na blogu należy skonsultować się z lekarzem.


Tagi:

Related Posts

by
Witaj, nazywam się Ania i tworzę to miejsce z myślą o osobach, które starają się o dziecko i interesują się swoim zdrowiem. Zdrowie to również jedzenie, przepisy i wolny czas. :)
Previous Post Next Post

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

0 shares

Kategorie