Co to jest PCOS

co to jest pcos

Co to jest PCOS? 

PCOS  jest “zespołem” a nie specyficzną chorobą.


Ważne jest, aby pamiętać, że nie każda kobieta z PCOS posiada wszystkie objawy zespołu. To właśnie ta niespójność w objawach, sprawia, że określenie i rozpoznanie PCOS jest dla wielu specjalistów wyzwaniem.

Definiowanie policystycznych jajników jest stosunkowo trudne. Bieżące zalecenia sugerują, że co najmniej jeden jajnik musi zawierać 12 lub więcej małych pęcherzyków o wymiarach 2-9 mm.

Warto zauważyć, że nie u wszystkich kobiet, u których stwierdzono policystyczne jajniki w obrazie USG, można mówić o PCOS. Na przykład, wielu pacjentów z przerostem nadnerczy, może posiadać cysty na jajnikach (PCO). [1]

Dołącz do grupy PCOS DIETA na facebooku. 

=

Co to jest PCOS?

=

Zespół policystycznych jajników jest to zaburzenie endokrynologiczne, które można zdiagnozować na podstawie dwóch z poniżej wymienionych kryteriów: hiperandrogenizm, wielotorbielowata budowa jajników oraz brak jajeczkowania lub rzadkie jajeczkowanie. Do zaobserwowania tego zjawiska niezmiernie przydatne jest badanie USG. Wielotorbielowatość jajników rozpoznaje się, gdy w transwaginalnym badaniu USG wykonywanym w fazie folikularnej w każdym jajniku stwierdza się 12 lub więcej pęcherzyków o średnicy 2-9 mm lub gdy objętość jajnika przekracza 10 ml . [2]

Szacuje się, iż PCOS dotyka od 5 do 15% kobiet. Wpływa ono na występowanie zaburzeń metabolicznych. W  wielu przypadkach stwierdza się insulinooporność tkanek*, co w  konsekwencji prowadzi do hiperinsulinemii, która z kolei przyczynia się do stymulacji jajników i/lub nadnerczy do produkcji androgenów. Konsekwencją zachodzących zmian hormonalnych są takie objawy, jak: hirsutyzm, trądzik, łojotok czy łysienie. [2]

=

Objawy PCOS

=

Do charakterystycznych cech tego zespołu należą:

  • zaburzenia miesiączkowania,
  • hiperandrogenizm (zwiększony poziom męskich hormonów),
  • charakterystyczny obraz jajników w ocenie ultrasonograficznej (obraz PCO), (ESHRE/ASRM 2003). [3,4]

Obecna definicja PCOS jest ciągle dyskutowana przez Towarzystwa Endokrynologiczne, które podkreślają konieczność występowania hiperandrogenizmu wśród objawów. Objawy, które należy wykluczyć i które mogłyby być przyczyną widoku policystycznego jajników to:

  • gruczolaków jajników hormonalnie czynnych (USG),
  • przyczyny nadnerczowe (gruczolaki hormonalnie czynne, wrodzony przerost nadnerczy),
  • niedoczynność tarczycy i hiperprolaktynemia (badanie TSH i prolaktyny). [4]

Najczęstszą przyczyną niepłodności kobiecej są czynniki jajnikowe. Dotyczą one głównie zaburzeń owulacji, które w 40% stanowią problem niepłodności wśród kobiet. Wśród innych przyczyn zaburzeń owulacji należy wyróżnić: wysoką zawartość androgenów, podwyższone stężenie prolaktyny, choroby tarczycy, otyłość bądź małą zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie. Jednak jednym z najczęstszych powodów zaburzeń jajeczkowania jest zespół policystycznych jajników (PCOS). [5]

Kryteria rozpoznania PCOS

Po raz pierwszy zespół policystycznych jajników został opisany w 1935 r. przez Stein i Leventhal´a u 7 kobiet z brakiem miesiączki, hirsutyzmem, otyłością i znacznie powiększonymi, torbielowatymi jajnikami. Pomimo odległego czasu od pierwszego opisu, kryteria rozpoznania zespołu PCO są nadal sprawą kontrowersyjną. Od 1990 r. obowiązywały kryteria ustalone przez National Institute of Health (NIH), od 2003 r. kryteria rozpoznawania zespołu PCO ustalono jako tzw. kryteria Rotterdamskie [The Rotterdam ESHRE/ASRM – sponsored PCOS consensus workshop group], a w 2006 r. The Androgen Excess Society (AES) zaproponowało nowe kryteria, które nie zostały jednak jeszcze powszechnie przyjęte. [6]

NIH (1990 r.)
 
Obecność wszystkich poniższych wymienionych objawów:
  • hiperandrogenizm i/lub hiperandrogenemia,
  • oligoowulacja,
  • wykluczenie innych znanych chorób/schorzeń, które mogą być przyczyną powyższych zaburzeń.

 

ESHRE/ASRM (Rotterdam 2003 r.)

Obecność dwóch z trzech poniżej wymienionych objawów:

  • oligoowulacja i/lub brak owulacji,
  • kliniczne i/lub biochemiczne objawy hiperandrogenizmu,
  • obecność policystycznych jajników w badaniu usg.
  • po wykluczeniu innych schorzeń, które mogą być przyczyną powyższych zaburzeń.

AES (2006 r.)

Obecność wszystkich poniższych wymienionych objawów:

  • hiperandrogenizm: hirsutyzm i/lub hiperandrogenemia
  • dysfunkcja jajników (oligoowulacja lub brak owulacji i/lub obecność jajników policystycznych w usg)
  • wykluczenie innych chorób przebiegających z nadmiarem androgenów tj. nieklasycznych postaci wrodzonego przerostu nadnerczy, guzów wydzielających androgeny, zespołu Cushinga, zespołu oporności insulinowej, zaburzeń funkcji tarczycy i hiperprolaktynemii. [6]
 =
Według The Androgen Excess Society (AES) zespół PCO jest zaburzeniem przebiegającym przede wszystkim z klinicznym lub biochemicznym hiperandrogenizmem.
 –
Hiperandrogenizmem nazywa się nadmierne wydzielanie androgenów u kobiet. Androgeny to hormony męskie, które w niewielkich ilościach występują w organizmie kobiet. Ich zwiększone stężenie powoduje głównie- zaburzenia miesiączkowania, hirsutyzm (nadmierne owłosienie) i trądzik. 13
Stwierdzenie hiperandrogenizmu jest konieczne do postawienia rozpoznania. Stosując kryteria z Rotterdamu można uzyskać szereg fenotypów zespołu PCO, różniących się zasadniczo między sobą. Można wyodrębnić fenotyp zespołu PCO bez klinicznych i biochemicznych objawów hiperandrogenizmu. Taka forma PCOS nie spełnia kryteriów ustalonych przez NIH i AES. [2] Kryteria nie zostały do końca zdefiniowane- przyp. towsrodku.pl
 

Przyczyny PCOS

Dokładne przyczyny występowania PCOS nie są do tej pory całkowicie wyjaśnione. Mechanizm prowadzący do rozwoju zespołu policystycznych jajników wciąż nie jest do końca poznany, związek między insulinoopornością i hiperinsulinemią a hiperandrogenizmem rzuca nowe światło na patogenezę i leczenie zespołu. [7,8] W wielu przypadkach stwierdza się insulinooporność tkanek, co w konsekwencji prowadzi do hiperinsulinemii, która z kolei przyczynia się do stymulacji jajników i/lub nadnerczy do produkcji androgenów. Konsekwencją zachodzących zmian hormonalnych są takie objawy, jak: hirsutyzm, trądzik, łojotok, czy łysienie [5].
 

Leczenie PCOS

 

Uważa się, że insulinooporność i hiperinsulinemia jest integralną częścią zespołu PCOS szczególnie u otyłych kobiet. Gromadzone są dowody, że metformina może być uznana za efektywny i relatywnie bezpieczny środek terapeutyczny. Podawanie metforminy redukuje szybko poziom insuliny i wpływa na bichemiczne i kliniczne przejawy hiperandrogenizmu. Ponadto terapia metforminą może prowadzić do przywrócenia cykli menstruacyjnych i owulacji, co potwierdza znaczenie zaburzeń gospodarki węglowodanowej u pacjentek z PCOS. [8]
Badania wykazały, że zwiększenie insulino-wrażliwości poprzez zmianę stylu życia lub zastosowanie leków normalizuje czynność wewnątrzwydzielniczą i metabolizm prowadząc do wznowienia cyklów menstruacyjnych i owulacji. [10]
Leki zmniejszające insulinooporność tkankową poprawiają wyniki leczenia niepłodności u kobiet z PCOS. Stosowanie metforminy w PCOS przynosi następujące korzyści: normalizuje zaburzone parametry metaboliczne i hormonalne, powoduje wystąpienie owulacji, a tym samym zwiększa szansę zajścia w ciążę i urodzenie zdrowego dziecka. Powyższe korzyści zachęcają do stosowania metforminy w czasie ciąży. [9]
 –

*Insulinooporność to stan obniżonej wrażliwości tkanek na działanie insuliny mimo prawidłowego lub podwyższonego stężenia tego hormonu w surowicy krwi.  Około 50% pacjentek, u których stwierdzono PCOS, cierpi na te zaburzenia, przy czym znacznie częściej występują one u kobiet otyłych (ok. 70%) niż u szczupłych (ok. 30%). Insulinooporność tkanki mięśniowej i tłuszczowej u otyłych powoduje wyrównawczy wzrost syntezy insuliny i stan hiperinsulinemii. Ta z kolei powoduje wzrost aktywności osi przysadka –podwzgórze–nadnercza, co skutkuje wzrostem wytwarzania i stężenia androgenów nadnerczowych w surowicy, szczególnie u otyłych kobiet. [11] Na wznowienia cyklów menstruacyjnych i owulacji duży wpływ ma dieta i zdrowe odżywianie. [12] 40% przypadków spowodowana jest przez nieprawidłowy styl życia.

 

 –
Bibliografia:
1. http://www.ae-society.org/polycystic_ovaries
2. Kruszyńska A. i  wsp.: Postępy w  rozpoznawaniu i  leczeniu zespołu policystycznych jajników. Postępy Nauk Medycznych.
3. Revised 2003 consensus on diagnostic criteria and long-term health risk related to polycystic ovary syndrome (PCOS).
4. Banaszewska B., Spaczyński R., Pawelczyk L.: Zastosowanie statyn w leczeniu zespołu policystycznych jajników (PCOS).
5. Piechowska J., Roczon E., Bazylewicz A., Zastosowanie techniki ultrasonograficznej w diagnostyce i leczeniu niepłodności.
6. Kruszyńska A, Słowińska-Srzednicka J.; Zespół policystycznych jajników a ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego.
7. Skommer J.: Genetyczne podłoże zespołu policystycznych jajników.
8. Kuligowska-Jakubowska M., Dardzińska J., Rachoń D.: Zaburzenia gospodarki węglowodanowej u kobiet z zespołem wielotorbielowatych jajników (PCOS).
9.Skałba P., Szanecki W.: Zastosowanie metforminy do stymulacji jajeczkowania i leczenia poronień zagrażających w przypadkach zespołu policystycznych jajników (PCOS).
10. Skałba P., Dąbkowska-Huć A.: Metaboliczne aspekty zespołu policystycznych jajników (PCOS).
11. Grzesiuk W, Szydlarska D, Jóźwik K.:Insulinooporność w endokrynopatiach.
12. Skałba P, Dąbkowska-Huć A.:The metabolic aspects of polycystic ovarian syndrome.
13. A.Cajdler-Łuba, S. Mikosiński, A. Sobieszczańska-Jabłońska, I. Nadel, I. Salata, A. Lewiński: „Diangostyka czynnosćiowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowanej”.

 


Tagi: ,

Related Posts

by
Witaj, nazywam się Ania i tworzę to miejsce z myślą o osobach, które starają się o dziecko i interesują się swoim zdrowiem. Zdrowie to również jedzenie, przepisy i wolny czas. :)
Previous Post Next Post

Comments

  1. Odpowiedz

    Pozdrawiam autora za doskonały komentarz.
    Dorota http://forskolina.com.pl/#

  2. Kochana życzę Tobie powodzenia w nowym projekcie!!! na pewno będzie to wyjątkowe miejsce

      • Ania
      • Listopad 16, 2015
      Odpowiedz

      Zrobię wszystko, żeby taki się stało!

  3. Odpowiedz

    Czytająć zawartą tutaj treść jestem pod wrażeniem wyczerpania tematu. Pozdrawiam autora.

    • Edyta
    • Styczeń 14, 2016
    Odpowiedz

    Bardzo ciekawy i rzeczowo napisany artykuł. Czasami zastanawiam się czemu akurat ja muszę być w tym gronie “wybranych” 5-15% kobiet. Od 13 lat zmagam się z tą chorobą. Teraz przyszedł czas starań o dziecko, które trwają już 1,5 roku i niestety na razie nie przynoszą efektów. Zastanawiam się skąd kobiety z PCOS mają w sobie tyle siły do walki. Dla mnie nie ma żadnego porównania w staraniach o dziecko wśród zdrowych kobiet, które zachodzą w pierwszym cyklu kiedy stwierdzą: ok, teraz chcę być w ciąży, a kobietami z PCOS czy innymi chorobami, których starania trwają latami i wymagają sporo wyrzeczeń. Cieszę się Aniu, że stworzyłaś takie miejsce. Na pewno będę tutaj częstym gościem 🙂

    • Marta
    • Listopad 19, 2017
    Odpowiedz

    W końcu spotkałam się z kompetentnym artykułem na temat PCOS. W końcu rozumiem co lekarz miał na myśli. Jestem dopiero w trakcie badań i żeby nie tracić czasu i pieniędzy jakie badania powinnam wykonać przed wizytą żeby lekarz nie odesłał mnie z kwiatkiem. Moja wizyta polegała dotąd na wywiadzie i zleconych badaniach hormonalnych. I tak wkoło. Bo ciągle czegoś brakowało do postawienia diagnozy. Zawsze słyszałam że mam wyniki na granicy.

      • Ania
      • Listopad 23, 2017
      Odpowiedz

      Dziękuję i powodzenia w walce

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

0 shares

Kategorie