Hirsutyzmem nazywamy występowanie nadmiernego owłosienia, które jest najczęściej konsekwencją zaburzeń hormonalnych. Jest to bardzo wstydliwy problem u wielu kobiet, który prowadzi w wielu przypadkach do obniżenia samooceny. Hirsutyzm może występować u kobiet u których poziom androgenów jest na prawidłowym poziomie i nie zawsze musi występować, jeżeli poziom androgenów jest ponad normę – wszystko zależy od przemiany androgenów lokalnie w mieszkach włosowych.

Główną przyczyną powstawania hirsutyzmu jest wysoki poziom androgenów. Ich źródłem mogą być jajniki, nadnercza, a także tkanka tłuszczowa. Najczęstszymi przyczynami podwyższonego poziomu androgenów u kobiet jest zespół policystycznych jajników PCOS oraz wrodzony przerost nadnerczy.

Na chłopski rozum

Wzrost włosków i rozwój gruczołów łojowych zależny jest  od stężenia androgenów we krwi, jak i od wrażliwości mieszków na androgeny. W brodawkach skórnych (patrz. zdj.) znajdują się receptory androgenowe, które wyłapują androgeny. To takie dziurki od klucza, a żeby otworzyć drzwi (wzrost włosa) potrzebny jest kluczyk (androgen). Kiedy androgeny połączą się z receptorami, to uwalniane są z nich czynniki wzrostu stymulujące mieszki włosowe do wzrostu (drzwi się otwierają- super). W warunkach dużej ilości androgenów w organizmie, następuje nienaturalny wzrost tych mieszków, które przekształcają się we włos ostateczny, czyli ciemny, twardy włos – za bardzo nam się te drzwi rozhulały, a na chatę wjeżdża nam za dużo gości – jest źle.

Przyczyny hirsutyzmu

Hirsutyzm może pojawić się u osób, które cierpią na :

  • zespół policystycznych jajników,
  • otyłość,
  • insulinooporność,
  • hiperprolaktynemie,
  • wrodzony przerost nadnerczy,
  • niektóre nowotwory (nadnerczy czy jajników),
  • stosują pewną grupę leków, których skutkiem ubocznym jest hirsutyzm.

 

Jak powstają ciemne włosy?

Wzrost włosów u ludzi odbywa się cyklicznie przez fazy:

  • anagenu, czyli wzrostu  (trwa do 2-7 lat). Włos w tym czasie jest odżywiany przez brodawkę i jest to najlepszy czas na trwałe usunięcie włosów podczas zabiegów kosmetycznych, ponieważ przy usuwaniu niszczona jest brodawka włosa. Długość włosów zależy od czasu trwania anagenu.
  • katagenu, czyli faza zahamowania i inwolucji. Włos zostaje uwolniony z brodawki (trwa 2-3 tygodnie).
  • telogenuspoczynku i wypadania  (trwa 3-6 miesięcy), zabiegi wykonane na takich włosach są nieskuteczne, bo na ich miejscu powstanie nowy włos.

 

W fazie anagenu dochodzi do wzrostu brodawki i trzonu włosa. Poprzez działanie androgenów dochodzi do zamiany włosa mieszkowego na ostateczny (ciemne włosy w w miejscach w których powinien znajdować się mieszek). Formowanie mieszków włosowych rozpoczyna się w obrębie brodawki włosa. Androgeny wydłużają fazę anagenu dla włosów zlokalizowanych na skórze ciała, a skracają ją dla włosów skóry głowy.

Włosy można podzielić na:

  • meszek płodowy – cienkie włosy pokrywające płód, wypadają na miesiąc przed porodem,
  • włosy meszkowe/ przejściowe – cienkie, krótkie, pozbawione rdzenia, pokrywające większość partii ciała,
  • włosy terminalne/ostateczne – długie, grube włosy mające rdzeń, występujące na głowie lub w okolicy narządów płciowych.

Włosy terminalne przekształcają się w meszkowe w łysieniu typu męskiego, natomiast włosy meszkowe ulegają przemianie we włosy terminalne w hirsutyzmie.

 

Hiperandrogenizm

Objawiamy hiperandrgenizmu są:

  • hirsutyzm (60% kobiet z PCOS),
  • trądzik,
  • łysienie androgenowe,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • obniżenie tonu głosu.

 

Skala, która służy do oceny hirsutyzmu, nazywa się skalą Ferrimana-Gallweya

W 9 częściach ciała ocenia się owłosienie przydzielając do nich punkty:

  • od 1 = pojedyncze włosy,
  • do 4 = geste owłosienie.

Leczenie należy wprowadzić jeżeli ocena wynosi 5-6 punktów. W niższej punktacji zaleca się zabieg kosmetyczne.

Skala-Ferrimana-i-Gallweya2

Leczenie hirsutyzmu

Leczenie polega na ustaleniu skąd pochodzi nadwyżka androgenów, a kiedy przyczyna zostanie ustalona- należy rozpocząć leczenie przyczynowe.

W celu leczenia nadmiernego owłosienia stosuje się farmakologiczne metody, które mogą hamować produkcję androgenów przez jajniki lub nadnercza oraz blokują receptory androgenowe w mieszku włosowym. Jeżeli nie występuje podwyższony poziom androgenów, zaleca się stosowanie zabiegów kosmetycznych w celu usunięcia niechcianego owłosienia.

Zabiegi kosmetyczne bez jednoczesnego obniżania poziomu androgenów są nieskuteczne – z biegiem czasu nastąpi powrót owłosienia.

Leczenie ma na celu zapobieganie wyrastaniu kolejnych włosków, dotychczasowe należałoby potraktować zabiegami kosmetycznymi. Jeżeli kobieta cierpi na otyłość zaleca się zmianę stylu życia, w tym powinna nastąpić utrata masy ciała, która może obniżyć poziom androgenów w surowicy krwi oraz poprawić samoocenę. Tracąc kilka procent  masy ciała może wpłynąć na poziom androgenów.

Doustna antykoncepcja

Tabletki, które zawierają estrogeny i progestageny obniżają LH i produkcję androgenów oraz zwiększają wątrobową produkcję SHBG, co skutkuje zmniejszeniem stężenia wolnego testosteronu. Poprawę terapeutyczną uzyskuje się już po 4-6-7 miesiącach stosowania ( literatura różnie podaje).

 

Hirsutyzm, a inne hormony

Hormony tarczycy posiadają swoje receptory w brodawce oraz w komórkach zewnętrznej pochewki mieszka włosowego. Wpływają na wydłużenie fazy anagenu włosów, a ich niedobór powoduje przejście włosów do fazy telogenu – wypadanie włosów przy niedoczynności tarczycy.

Prolaktyna jej wysokie stężenie może prowadzić do rozwoju hirsutyzmu, ponieważ jej wysokie stężenia stymuluje organizm do produkcji androgenów.

Estrogeny wydłużają fazy anagenu, np. nagły spadek estrogenów po porodzie jest przyczyną przejścia włosów do fazy telogenu i ich wypadania.

Insulina jest hormonem, który pełni rolę czynnika wzrostu dla mieszków włosowych.

Jakie leki powodują nadmierne owłosienie?

Następujące leki mogą powodować hirsutyzm:

  • sterydy anaboliczne
  • testosteron
  • glikokortykosteroidy
  • cyklosporyna
  • minoksydyl
  • danazol
  • fenytoina

Zabiegi kosmetyczne, które mogą pomóc

Tymczasowe usuwanie włosów

  • Golenie
  • Woskowanie i wyrywanie
  • Depilacja depilatorem

 Trwałe usuwanie owłosienia

  • Elektroliza jest techniką, która ma na celu zniszczyć przy pomocy prądu – tkanki odpowiedzialne za wzrost włosów.  Każdy mieszek włosowy musi być traktowany oddzielnie. Ważne jest, żeby udać się do osoby doświadczonej, której urządzenie posiada atesty.
  • Fototermoliza (laser), są to zabiegi kosmetyczne w których używa się wiązki światła do zniszczenia mieszków włosowych. Należy wykonywać ją w fazie wzrostu. Minusem tej metody jest trudność w dobraniu odpowiedniej długości fali lasera do głębokości na jakiej znajduje się mieszek. Jeżeli osoba wykonująca zabieg nie dostosuje długości fali lasera  (lasery mają głębokość stałą) to zabieg się nie uda.

 Podsumowując

  • leczenie hirsutyzmu zależy od przyczyny występowania,
  • kobiety, które nie mają nadwyżki androgenów, mogą mieć hirsutyzm idiopatyczny (bez znanej przyczyny) – w ich przypadku należy stosować zabiegi kosmetyczne,
  • dieta i zmiana stylu życia jest bardzo ważna i może pomóc w obniżeniu androgenów,
  • leczenie kosmetyczne w hirsutyzmie nie rozwiązuje problemu, jeżeli brak jest leczenia obniżającego poziom androgenów,
  • zabiegi kosmetyczne muszą być wykonywane przez osoby, które się na tym znają,
  • jeżeli jesteś podczas leczenia  i obniżania androgenów, to włoski istniejące należałoby usunąć w gabinecie kosmetycznym lub samemu. Leczenie wpłynie na włoski, które urosną w przyszłości, a nie na istniejące,
  • laser przy usuwaniu włosków może być nieskuteczny, jeżeli mieszek włosowy znajduje się głębiej, niż długość fali lasera, warto pytać kosmetyczki co w takim przypadku.

 

 f3cf55 (4)

Wejdź na stronę Akademii i skorzystaj z niespodzianek, które przygotowałyśmy dla Ciebie

Polub Akademię na Facebooku


 Dziękuję za wizytę na moim blogu.

Zapraszam Cię jeszcze tutaj facebook i instagram.


źródło:
1. The effect of fennel (Foeniculum vulgare) gel 3% in decreasing hair thickness in idiopathic mild to moderate hirsutism, A randomized placebo controlled clinical trial Ozra Akha, Khadijeh Rabiei, Zahra Kashi.
2. ETIOPATOGENEZA HIRSUTYZMU Piotr Skałba Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach.
3. Dermatologia wybranych okolic ciała. Agnieszka Gerkowicz.
4.  Aleksandra Kruszyńska, Jadwiga Słowińska-Srzednicka. Postępy w rozpoznawaniu i leczeniu zespołu policystycznych jajników

Blog ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się na blogu należy skonsultować się z lekarzem.