Progesteron jest naturalnie występującym hormonem steroidowym. Jego głównym zadaniem jest regulacja funkcji rozrodczych kobiety. Syntezowany jest w jajniku, nadnerczach, łożysku oraz komórkach glejowych centralnego układu nerwowego. Ciałko żółte jest miejscem w którym znajduje się największe stężenie progesteronu. Jego metabolizm następuje w wątrobie.

Progesteron jest naturalnym hormonem wydzielanym przez ciałko żółte w II fazie cyklu miesiączkowego. Wytwarzanie następuje w ilościach wzrastających od ok. 5 do 55 mg na dobę do 20-22 dniu cyklu i zmniejszających się do 27 dnia cyklu. Wydzielanie progesteronu przez ciałko żółte odbywa się pulsacyjnie. Ciałko żółte, które powstaje po owulacji ma za zadanie utrzymać ciąże. W cyklach bezowulacyjnych nie dochodzi do wytworzenia ciałka żółtego i produkcji progesteronu, który odpowiedzialny jest za przygotowanie endometrium do zagnieżdżenia i procesów złuszczenia. Stąd w cyklach bezowulacyjnych może występować plamienie zamiast krwawienia miesiączkowego.

Normy progesterony zależą od fazy cyklu

W fazie folikularnej wynoszą poniżej 2 ng/ml. W fazie lutealnej  2–20 ng/ml. Stężenie progesteronu podczas ciąży w I trymestrze osiąga wynik 10–40 ng/ml, a w II trymestrze 100–200 ng/ml.

Zastosowanie progesteronu:

  • antykoncepcja,
  • wtórny brak miesiączki,
  • zaburzenia cyklu miesiączkowego w okresie premenopauzy,
  • hormonalna terapia zastępcza,
  • endometrioza,
  • zespół napięcia przedmiesiączkowego
  • podtrzymanie ciąży.

***

Niedomoga lutealna, a progesteron

Niedomoga lutealna może być przyczyną nieodpowiedniego przygotowania endometrium w którym powinna zagnieździć się komórka jajowa. Niewydolność ciałka żółtego i niedomoga lutealna może dotyczyć od 23% do 50% kobiet z poronieniami nawracającymi. Do innych przyczyn nieprawidłowego endometrium można zaliczyć:  zaburzenia immunologiczne, hormonalne i metaboliczne oraz dotyczące układu krzepnięcia (trombofilie).

Dawkowanie: badania kliniczne pokazują, iż stosowanie progesteronu w dawce 100mg/dobę dopochwowo u ciężarnych z niedomogą lutealną oraz z obciążonym wywiadem i objawami poronienia zagrażającego, zmniejsza u nich ryzyko poronienia oraz zwiększa szansę utrzymania ciąży.

Progesteron, a ciąża po zabiegu in vitro

Polskie Towarzystwa Ginekologicznego zaleca stosowanie progesteronu dzień po pobraniu komórek jajowych i kontynuowania brania progesteronu do dnia testu ciążowego. Jeżeli wynik testu jest dodatni, to progesteron należy podawać w ciąży, dopochwowo w postaci mikronizowanej 200mg/dobę lub doustnie preparatami pochodnych progesteronu (dydrogesteron 20–30mg/dobę).

Według najnowszych badań należy rozważyć zastosowanie terapii kombinowanej w postaci progesteronu dopochwowego w dawce 100–200mg/dobę i doustnego (progesteron naturalny 300mg/dobę lub syntetyczny dydrogesteron 30mg/dobę).

Progesteron mikronizowany, ten lepszy progesteron

Struktura chemiczna progesteronu mikronizowanego jest identyczna z progesteronem syntetyzowanym przez jajnik. Progesteron mikronizowany jest pozyskiwanym z naturalnie występujących prekursorów ekstrahowanych z manioku (casava, tapioka) lub soi.  Jego przygotowanie opiera się na mikronizacji, czyli jego cząsteczki po obróbce -potocznie mówiąc- są maniunie (poniżej 10 mikrometrów) i dzięki temu zwiększone jest jego działania i biodostępność.

Progesteron doustnie, dopochwowo, czy domięśniowo?

Metabolizm progesteronu podjęzykowego odbywa się głównie w wątrobie, ok. 90% podlega efektowi pierwszego przejścia, co oznacza, że 90% leku jest początkowo metablizowane przez wątrobę – zmniejsza to jego biodostępność. Natomiast progesteron podawany dopochwowo wnika bezpośrednio do naczyń krwionośnych omijając metabolizm wątrobowy. Droga domięśniowa posiada plusy w postaci dobrych parametrów farmakokinetycznych, ale nie jest praktyczna przy dłuższym stosowaniu.

Progesteron mikronizowany podawany doustnie w 50–60% ulega wchłonięciu. Maksymalne stężenie jest osiągane w ciągu 2–3 godz., podwyższone wartości obserwuje się do 12 godz. od przyjęcia leku. Powrót do wartości sprzed następuje po 24 godzinach. Badania wykazują, że doustny progesteron wchłania się lepiej z jedzeniem.

Dotychczasowe problemy wynikające ze stosowaniem doustnego progesteronu polegały na szybkim metabolizmie i małej biodostępności tego leku.

Długotrwałe stosowanie progesteronu w tabletkach dopochwowych nie wpływa na parametry funkcji wątroby i profil lipidowy surowicy krwi ani na poziomy FSH, LH, kortyzolu i aldosteronu. Podanie dopochwowe progesteronu w tabletce skutkuje ponad 10-krotnie wyższym stężeniem progesteronu w endometrium przy 7-krotnie niższym stężeniu w surowicy w porównaniu z podaniem domięśniowym.

Mikronizowany progesteron znajdziesz w Luteinie,  która dostępna jest w dwóch postaciach farmaceutycznych: tabletki dopochwowe i tabletki podjęzykowe. Stosowana w  niepłodności związana z niedomogą lutealną,  poronieniach nawykowych i zagrażających na tle niedoboru progesteronu,  niewydolności fazy lutealnej okresu przed menopauzalnego, hormonalnej terapii zastępczej (HTZ).

Zapraszam Cię na mojego Facebooka i Instagrama

TOWSRODKU.PL (5)

Pozdrawiam,

Ania


Blog ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się na blogu należy skonsultować się z lekarzem.

źródło:
1. Progesteron mikronizowany. Jego właściwości oraz zastosowanie w ginekologii i położnictwie. Alina Warenik-Szymankiewicz, Błażej Męczekalski.
2. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące stosowania progesteronu w ginekologii i położnictwie.
3. Progesteron w profilaktyce porodu przedwczesnego JAROSŁAW KALINKA.