Jak działają fitoestrogeny – wszystko co musisz o nich wiedzieć

klee-836322_960_720

Fitoestrogeny są to naturalne substancje roślinne powiązane z działaniem estrogenów. Wielokrotnie udowodniono, że fitoestrogeny mogą pomagać znosić objawy menopauzy, stąd powiązano je z niedoborem estrogenu.  Skoro coś działa tam gdzie nie ma estrogenów, to musi być to naturalny estrogen. Proste, tylko nie do końca.

Namieszało to trochę w głowach wielu, jednocześnie wsadzając fitoestrogeny w jeden wór o nazwie “Ci co mają za dużo ich nie biorą, ci co mają za mało to biorą”. Lubimy jak coś jest czarne albo białe, jednak w przypadku fitoestrogenów jest to bardzo kolorowe. Działanie fitoestrogenów niejedno ma imię, bowiem jest to obszerna grupa roślin i substancji w nich zawartych. Wstawię wykres, który pozwoli Wam zobrazować ich podział. Są to lignany np. siemię lniane, stilbeny np. winogrona, flawonoidy – bardzo dużo roślinek.

fitoestrogeny

Rys. 1. Podział fitoestrogenów. źródło: Kraszewska O., Nynca A., Kamińska B., Ciereszko R., 2007, Fitoestrogeny I. Występowanie, metabolizm i znaczenie biologiczne u samic.

 

Wiele osób myśli, że pochłaniając fitoestrogeny zwiększy się im poziom estrogenów we krwi. Spożywanie w badaniach jednego z silniejszych fitoestrogenów, czyli koniczyny czerwonej  nie spowodowało  zwiększenia poziomu estrogenów we krwi, niemniej, poprzez stosowanie tej rośliny zniknęły dolegliwości podczas menopauzy. Dlaczego? No właśnie tak do końca nie wiadomo. 

Działanie fitoestrogenów

  • Mogą pomóc w zaburzeniach hormonalnych u kobiet w tym wpływać na zaburzenia cyklu. Proszę jednak nie interpretować tego z ten sposób “mam nieregularne cykle – biorę fitoestrogeny”.
  • Zmniejsza objawy PMS-u, depresji, lęku.
  • Genisteina (izoflawon) zapobiega nowotworom piersi, ale nie mogę tutaj pominąć badania, które mówi, a raczej sugeruje, że genisteina (zawarta głównie w soi) wzmaga namnażanie komórek rakowych. Zależne jest to od dawki oraz od ilości receptorów w guzie (badanie). Genisteina, kiedy wiąże się z receptorem α – komórki nowotworowe rosną, podczas gdy po połączeniu się z receptorem β hamuje ich namnażanie. Sugeruje się, że to właśnie ilość i stosunek tych receptorów w guzie wpływa na działanie genisteiny. Dla zainteresowanych odsyłam tutaj: KLIK
  • Izoflawony z koniczyny i soi wspomagają kości – w tym badaniu zmniejszały resorpcję kości o 9% . Estrogeny i rizedrionian oraz progesteron robiły to o 24%.
  • Pan Aldercreutz wykazał, że przyjmowanie fitoestrogenów (lignany – siemię lniane) stymuluje wytwarzanie SHBG, a to zmniejsza ilość estradiolu w surowicy.
  • Przykłady badań w których użyto fitoestrogeny do poprawy płodności pokażę w kolejnym wpisie.

Fitoestrogeny obniżają lęk, depresje, zmniejszają zaburzenia naczyniowe, huśtawki nastrojów, zwiększają resorpcję kości, mogą pomagać w obniżeniu LDL –  soja oraz koniczyna czerwona tabelka, działać na depresję, lęk i bezsenność tabelka. Mogą zmniejszać poziom prolaktyny i uderzeń gorąca np. Vitex – jego mechanizm prawdopodobnie polega na działaniu na receptory dopaminy, które obniżają stężenie hormonu uwalniającego hormon prolaktyny.

Jak działają fitoestrogeny

Na podstawie tego artukułu, który analizował najlepsze działanie fitoestrogenów w badaniach wygrał  Black Cohosh, czyli pluskwica groniasta, który wydaje się być najbardziej skutecznym ziołem do łagodzenia objawów menopauzy, głównie uderzeń gorąca i ewentualnie zaburzeń nastroju.  Soja i koniczyna czerwona mają mniejszy lub minimalny wpływ na objawy menopauzy.

Nie znalazłam badań, które sugerowałyby wzrost estrogenu we krwi po zastosowania fitoestrogenów.

Fitoestrogeny nie są prawdziwymi estrogenami i mają słabsze działanie w porównaniu do estrogenów.

Lista niektórych fitoestrogenów, które można znaleźć w ziołach

Powszechnie stosowane

  1. niepokalanek (Vitex Agnus castus),
  2. chmiel (Humulus lupulus),
  3. dong quai (Angelica sinensis),
  4. olej z wiesiołka (Oenothera biennis),
  5. miłorzęb (Ginkgo biloba),
  6. żeń-szeń (Panax ginseng),
  7. kava (Piper methysticum),
  8. waleriana (Valeriana officinalis),
  9. korzeń lukrecji (Glycyrrhiza glabra),
  10. serdecznik pospolity,
  11. ziele dziurawca (Hypericum perforatum),
  12. melisa (Melissa officinalis) i
  13. wild Yam (Dioscorea villosa)
  14. soja
  15. koniczyna czerwona (Trifolium pratense)
  16. kudzu (Pueraria lobata)
  17. rabarbar (Rheum rhaponticum)
  18. siemię lniane (Linum usitatissimum)
  19. lucerna (Medicago sativa)
  20. mleczko pszczele i propolis
  21. inne

Mleczko pszczele i propolis pszczeli 

Propolis dla kobiet z endometriozą? Badania zostały opublikowane w Fertility and Streility. Kobiety z endometriozą brały 500 mg propolisu pszczelego dwa razy dziennie przez 9 miesięcy.  Wyniki: Średni wiek grupy propolis wyniósł 32,2 lat  i grupy placebo 32,1.  Średni czas trwania niepłodności 4,6 lat.

W grupie osób, które przyjmowały propolis w ciąże zaszło 12 kobiet co stanowiło 60%. W grupie placebo w ciąże zaszło 4 osoby. Nikt nie zgłosił działań niepożądanych.

Badanie BPA (składnik pojemników) vs mleczko pszczele. Mleczko pszczele blokowały dostęp ksenoestrgoenu. Fitoestrogeny zawarte w mleczku powstrzymywały wzrost komórek raka piersi przez BPA. Badanie

Simie lniane
Lignany hamują aktywność enzymów biorących udział w syntezie hormonów i obniżają tym samym poziom estrogenów. Dodatkowo lignany hamują tworzenie się naczyń, które doprowadzą krew w guzie nowotworowym, a jeżeli guz nie ma dostępu do krwi to nie rośnie, bo nie ma co jeść.  Może być to dobre rozwiązanie dla kobiet z nadwyżką estrogenów. Badanie, badanie 2.  Dodatkowo nasiona lnu bogate są w błonnik.  To również źródło omega-3.

Zawartość lignanów w 100 gramach

Mąka lniana 0,527 mg
Nasiona lnu 0,8 mg
Soczewica 0,179 mg
Soja 0,008 mg
Otręby 0,006 mg
Fasola czerwona 0,005 mg

Niepokalanek  
Jego mechanizm działania prawdopodobnie polega na działaniu na receptory dopaminy, które obniżają stężenie hormonu uwalniającego hormon prolaktyny. Łagodzi objawy PMSu. Ma słabe powinowactwo do receptorów estrogenu. Vitex, czyli niepokalanek to najczęściej stosowany preparat ziołowy.

  • Niepokalanek pospolity należy stosować rano zgodnie z ulotką.
  1. Zmniejsza prolaktynę
  2. Działa pozytywnie na drugą fazę cyklu –  w badaniu z udziałem 45 kobiet, 86%  z nich pozytywnie zareagowały na niepokalanek, który zwiększył poziom progesteronu.
  3. Wspomaga kobiety z łagodną endometriozą
  4. Dla kobiet, które spotkał epizod poronienia wywołanego niskim progesteronem
  5. PMS – wykazuje skuteczność u 84% (badanie)
  6. Nieregularne miesiączki (najpierw poznać przyczynę)
  7. Torbiele macicy
  8. Trądzik

Soja
Niektóre badania twierdzą, że spożywanie soi, jako część zbilansowanej diety może zmniejszyć objawy menopauzy oraz zmniejsza ryzyko zachorowania na raka piersi i endometrium. Nadmiar soi może zaburzać pracę tarczycy oraz prowadzić do zaburzeń płodności – wytłumaczę to w kolejnym wpisie o strączkach.

Jeżeli jesteś zwolennikiem produktów sojowych to zobacz, ile izoflawonów znajduje się w wybranych produktach, mąka sojowa ma ich bardzo dużo.  KLIK.

Soja i PCOS

Tak naprawdę do tej pory nie wiadomo, jaki wpływ na układ hormonalny ma soja. To, że ma powinowactwo do receptorów estrogenowych jest oczywiste, jednak jej działanie nie jest identyczne, jak działanie estrogenów. Jeżeli chodzi o wpływ soi na PCOS to mamy tylko 6 badań, które mówią o wpływie soi na PCOS. KLIK. Ostatnie z nich z 2016 roku (badanie) w którym kobiety z PCOS suplementowały 50 mg izoflawonów przez 12 tygodni. Badanie wykazało, że po 12 tygodniach w porównaniu do grupy placebo, izoflawony sojowe znaczne poprawiły niektóre parametry u kobiet z PCOS.

  • LDL i cholesterol spadł
  • Poziom insuliny spadł
  • Zwiększył się poziom glutationu (antyoksydant  naturalny) z 493,2 na 589,2 umol / l

Zapytacie, no dobrze, ale szkoda, że nie wiadomo, jak wyglądał ich profil hormonalny. Tutaj wjeżdża nam inne badanie KLIK w którym kobiety z PCOS spożywały 36 mg genisteiny przez 3 i 6 miesięcy.  Taka suplementacja nic nie zmieniła w poziomie hormonów, nawet hormonów tarczycy.

soja-pcos

  • Powyższe badania pokazują, że w małych dawkach soja nie ma wpływu na hormony.
  • A co ze strączkami? Strączki to temat kolejnego wpisu w którym przeanalizujemy zawartość poszczególnych substancji i ich wielkość porównując zwartość w soi.

Koniczyna czerwona 
Badanie: 60 kobiet po menopauzie w wieku> 40 lat dostawały 80 mg na dobę izoflawonów z  koniczyny czerwonej (80 mg /dobę) lub placebo przez 90 dni. Wyniki pobierano na początku badania po 90 dniach i 180. WYNIKI: Koniczyna czerwona zmniejszyła objawy menopauzy i miała pozytywny wpływ na cytologię. Średni poziom cholesterolu całkowitego, lipoprotein o niskiej gęstości, cholesterolu i triglicerydów zostały również zmniejszony.

Dong Quai
Suszony korzeń  powszechnie stosowany w tradycyjnej medycynie chińskiej, aby promować krążenie krwi i leczyć zaburzenia miesiączkowania.  Składnikiem dong quai jest Z -ligustilide, który poprawia mikrokrążenie i ma działanie przeciwzapalne. Nie ma badań klinicznych oceniających skuteczność Dong Quai dla PMS.

Kalina   (Cramp Bark i Black Haw)
Gatunki Kaliny są stosowane, jako środki przeciwskurczowe. Nie ma badań klinicznych oceniających skuteczność Kaliny na PMS.

Waleriana 
Właściwości uspokajające.

Wiesiołek
Olej z nasion wiesiołka jest bogaty w kwasy tłuszczowe, w tym w kwas gamma linolenowy. Badanie kliniczne na 40 młodych kobietach, które otrzymywały wiesiołek, witaminy B6 i E lub placebo przez dwa cykle miesiączkowe stwierdziło, że wiesiołek może być skuteczny w łagodzeniu objawów PMS.

Korzeń lukrecji (wpis)
Zawiera: beta-sitosterol 

Chmiel
Uznawany jest z silny fitoestrogen. Chmiel jest bezpieczny w umiarkowanych ilościach i może znosić objawy menopauzy. Badanie

Żeń-szeń
Zawiera: beta-sitosterol.  30 dni terapii z żeń-szenia koreańskiego czerwonego zmniejszyło zmęczenie, bezsenność i depresję u 12 kobiet po menopauzie, a także stosunek kortyzol/DHEA-S. Badanie. Kilka innych badań nie wykazało żadnych efektów estrogenowych oraz  poprawy objawów naczynioruchowych. Może zmniejszać zmęczenie, bezsenność i oznaki depresji.

Black Cohosh 
Badania wskazują, że Black Cohosh jest bezpieczny i skuteczny w zmniejszaniu objawów menopauzy, głównie uderzeń gorąca i zaburzen nastroju.

Ziele dziurawca
Poprawa umiarkowanej depresji.

Maca
Wspomaga układu hormonalny.

 

Osoby, które są zainteresowanie fitoestrogenami – odsyłam do tego podsumowania “Fitoestrogeny – co działa, a co nie“.

 

Za mało estrogenów

Mała ilość estrogenów związana jest z zaburzeniami płodności. Fizjologicznie spadek estrogenów powinien nastąpić podczas menopauzy. Może tak się zdarzyć w wieku rozrodczym i kobieta mając 30 lat, może również mieć objawy menopauzy – wygasanie czynności jajników. Objawami są nagłe uderzenia gorąca, nocne poty i suchość pochwy oraz spadek libido.

Dlaczego masz za mało estrogenów? Przyczyną może być przedwczesne wygasanie czynności jajnika, patologie rozwoju jajników, niedożywienie, nadmierny wysiłek. Zanikanie estrogenów podczas menopauzy to fizjologia. Poczytaj o Tribulus, Vitex, Dong Quai, Rhemania, Damiana w pierwszej fazie. Rhemania, Vitex, Maca, Mniszek lekarski w drugiej fazie cyklu (to nie jest żadna terapia, tylko sugeruję sobie o nich poczytać w temacie niedoboru).

 

Za dużo estrogenów

Za duży poziom estrogenów może powodować nieregularne miesiączki, PMS, depresję.

Dlaczego masz za dużo estrogenów? Przyczyny: nieodpowiednia dieta, nadwaga, stres, przyjmowane homony, ksenoestrogeny, pcos. Poczytaj o Siemieniu lnianym, DIM, Macy, Ostroprescie, Mniszku lekarskim, Niepokalanku, Mleczku pszczelim, Dong Quai (tylko do owulacji się go bierze).

 

Najczęściej używane rośliny w zależności od wieku to – niepokalanek, żurawina, imbir, mniszek, black cohosh, koniczyna czerwona, soja i chmiel.

fitoestrogeny
źródło: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5050441/

Teoria

Jak wygląda podział fitoestrogenów?

Fitoestrogeny należą do polifenol i znajdują się w roślinach, owocach, warzywach i budzą coraz więcej emocji, jako związki, które dzięki swoich właściwościom antyoksydacyjnym mogą być stosowane przy chorobach nowotworowych. Wynika to przede wszystkim z ich właściwości przeciwutleniających. Dodatkowo posiadają działanie przeciwmiażdżycowe, przeciwzapalne, przeciwalergiczne. Co za tym idzie, dobrze wpływają na serducho i układ krążenia .

 

Najsilniejszym działaniem estrogenowym odznaczają się izoflawony, a wśród nich genisteina. Wysoką zawartością izoflawonów charakteryzuje się mąka sojowa (6,74 mg genisteiny i 9,39 mg daidzeiny na 100 g).W produktach sojowych znajdują się głównie 3 izoflawony: genisteina (najwięcej), daidzeina i glyceteina.

polifenole

źródło: Aneta Koszowska, Anna Dittfeld, Anna Puzoń-Brończyk, Justyna Nowak, Barbara Zubelewicz-Szkodzińska Polifenole w profilaktyce chorób cywilizacyjnych

Izoflawony wykazują strukturalne podobieństwo do 17β-estradiolu (estrogen) dzięki czemu oddziałują z receptorami estrogenowymi. Powinowactwo genisteiny do receptora estrogenowego β jest około 20 – 30 razy wyższe niż do α i jest ono porównywalne z powinowactwem 17β-estradiolu. W przypadku pozostałych powinowactwo do receptorów estrogenowych jest około 100 – 500 a nawet 1000 razy niższe niż 17β-estradiolu. Receptory alfa i beta znajdują się w jajniku, macicy i gruczole sutkowym.

W przypadku genisteiny (np. soja i czerwonej koniczyny) mówi się o najsilniejszym działaniu.

Zawartość izoflawonów  w 100g produktów:
Orzeszki ziemne –  0,26 mg
Mąka sojowa – 148 mg
Mozzarella sojowa – 7 mg
Makaron sojowy – 8,5 mg
Mleko sojowe – 10 mg
Tofu – 16mg

 

Szklanka mleka sojowego zawiera 50 mg izoflawonów sojowych, a według USDA to 25 mg

Cała lista izoflawonów w poszczególnych produktach z podziałem na daidzeinę i genisteinę tutaj – USDA

Poziom izoflawonów we krwi i moczu wzrasta po spożyciu soi: od 7 do 30% po 30 minutach od spożycia, obniża się po 5 godzinach. Zanika po 24 godzinach.


Jeżeli interesujesz się praktycznymi wskazówkami dotyczącymi płodności, możesz czytać mojego bloga, a jakże, a dodatkowo, możesz skorzystać z tej opcji i dzierżyć za chwilę w dłoniach e-magazyn Chcemy Być Rodzicami w którym  znajdziesz moje niepublikowane wcześniej teksty.

kup-roczna-elektroniczna-prenumerate-1

Zapraszam Cię na mojego Facebooka i Instagrama

TOWSRODKU.PL (5)


Blog ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się na blogu należy skonsultować się z lekarzem.

 



źródło:
1.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2737735/
2. Paweł Basowski i wsp. – Fitoestrogeny – występowanie żywności
3. Edyta Kwiatkowska Fitoestrogeny – rola prozdrowotna i zawartość w produktach
4. Aneta Koszowska, *Anna Dittfeld, Anna Puzoń-Brończyk, Justyna Nowak, Barbara Zubelewicz-Szkodzińska Polifenole w profilaktyce chorób cywilizacyjnych
5. Dorota Skrajnowska, Ewelina Strzelczyk, Anna Kotlińska, Andrzej Tokarz POZOSTAŁOŚCI DDT I METABOLITÓW W MLEKU KOBIECYM
6. Lignans and tamoxifen, alone or in combination, reduce human breast cancer cell adhesion, invasion and migration in vitro. Chen J1, Thompson LU.
7. Kadm – zagrożenie i skutki zdrowotne Hanna Czeczot, Monika Majewsk
8. Efekt mleczka pszczelego bisfenolu A-proliferacji ludzkich komórek raka sutka. Nakaya M 1 , Onda H , Sasaki K , Yukiyoshi , Tachibana H , Yamada K
9.Vitex agnus-castus extracts for female reproductive disorders: a systematic review of clinical trials. van Die MD1, Burger HG, Teede HJ, Bone KM.
10. Coexposure to Phytoestrogens and Bisphenol A Mimics Estrogenic Effects in an Additive Manner Anne Katchy,* 1 Caroline Pinto,* 1 Philip Jonsson,* Trang Nguyen-Vu,* Marchela Pandelova,Anne Riu,* Karl-Werner Schramm, † ,Daniel Samarov, § Jan-Åke Gustafsson,*Maria Bondesson,* and Cecilia Williams* 2
11. WPŁYW KSENOBIOTYKÓW NA FUNKCJONOWANIE UKŁADU NERWOWEGO Konrad A. Szychowski (Kraków)
12. The effect of red clover isoflavones on menopausal symptoms, lipids and vaginal cytology in menopausal women: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Hidalgo LA1, Chedraui PA, Morocho N, Ross S, San Miguel G.
13. Ewa Forma, Agnieszka Szymczyk, Anna Krześlak. Wybrane ksenoestrogeny i ich wpływ na zdrowie człowieka Selected xenoestrogens and their impact on human health
14. Estrogenic and DNA-damaging activity of Red No. 3 in human breast cancer cells. Dees C1, Askari M, Garrett S, Gehrs K, Henley D, Ardies CM.
15. 3,3′-Diindolylmethane and genistein decrease the adverse effects of estrogen in LNCaP and PC-3 prostate cancer cells. Smith S1, Sepkovic D, Bradlow HL, Auborn KJ.
16.  PHYTOESTROGEN CONSUMPTION AND ENDOMETRIAL CANCER RISK: A POPULATION-BASED CASE-CONTROL STUDY IN NEW JERSEY Elisa V. Bandera,1,2 Melony G. Williams,1,2 Camelia Sima,3 Sharon Bayuga,3 Katherine Pulick,3 Homer Wilcox,5 Robert Soslow,4 Ann G. Zauber,3 and Sara H. Olson3
17. Phytoestrogens, endocrine disrupters from food C. Bennetau-Pelissero, K. Latonnelle, A. Séqueira and V. Lamothe
18. Wybrane ksenoestrogeny i ich wpływ na zdrowie człowieka Selected xenoestrogens and their impact on human health EWA FORMA, AGNIESZKA SZYMCZYK, ANNA KRZEŚLAKZa dwa dni, co pomaga obniżyć estrogeny
19. Joanna Kołodziejczyk, Beata Olas, Barbara. WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE IZOFLAWONÓW W ŁAGODZENIU OBJAWÓW TOWARZYSZĄCYCH MENOPAUZIE I NIE TYLKO

 

Tagi: , , ,

Related Posts

by
Witaj, nazywam się Ania i tworzę to miejsce z myślą o osobach, które starają się o dziecko i interesują się swoim zdrowiem. Zdrowie to również jedzenie, przepisy i wolny czas. :)
Previous Post Next Post

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

3 shares

Kategorie