Niedoczynność tarczycy to choroba wywołana niedoborem hormonów produkowanych przez gruczoł tarczycy. Z tego tekstu dowiesz się, co to jest niedoczynność, jak wygląda jej leczenie, jakie są jej objawy oraz jak wpływa na płodność. Za pomocą infografik będzie to o wiele prostsze.

Co to jest tarczyca?

Tarczyca należy do największych gruczołów wydzielania dokrewnego. Jej prawidłowe funkcjonowanie ma ogromne znaczenie dla prawidłowego rozwoju i zdrowia każdego człowieka. Jednak, tak jak w przypadku innych narządów, tak i prawidłowe funkcjonowanie tarczycy może ulec licznym zaburzeniom. Tarczyca znajduje się w przedniej części szyji poniżej krtani, ma dwa płaty, które otaczają tchawicę.

Hormony tarczycy wpływają na metabolizm, rozwój mózgu, oddech, serce i funkcje układu nerwowego, temperaturę ciała, siłę mięśni, suchość skóry, cykle miesiączkowe, wagę i poziom cholesterolu.

Ile waży tarczyca? Masa (u dorosłego człowieka) waha się od 30 do 60 gramów (przy czym zwykle większa masa obserwowana jest u mężczyzn). 1,5 grama waży tarczyca noworodka.

PCOSVSPCO (4)
Tarczycy wytwarza dwa hormony

 T3 i T4

Wytwarzanie hormonu tarczycy jest regulowana przez hormom TSH, który jest wydzielany przez przysadkę mózgową. Gdy poziom hormonów tarczycy (t3 i t4) we krwi jest niski, przysadka uwalnia więcej TSH. Gdy poziom hormonów tarczycy są wysokie, przysadka reaguje przez zmniejszenie produkcji TSH. TSH powyżej normy mogą świadczyń o niedoczynności.

 

NORMY TSH

Obowiązujący obecnie zakres normy TSH mieści się w przedziale wartości od 0,2-0,4 do 4,0-4,5 mIU/l. W ostatnim czasie wielu autorów komentuje górny zakres normy TSH, uważając, że powinien być obniżony i wynosić 2,5 mIU/l. Przy stężeniu TSH w przedziale 2,5–4,5 mIU/l obserwowano zwiększone ryzyko występowania otyłości i zespołu metabolicznego w porównaniu ze stężeniem TSH poniżej 2,5 mIU/l.

“Co to jest niedoczynność tarczycy?”

Jest stanem chorobowym będącym skutkiem zbyt małej ilości hormonów tarczycy. Ich niedobór prowadzi do powstawania zaburzeń w organizmie człowieka. Zaburzenia te wywołują dysfunkcję układów: sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, moczowego oraz nerwowego. Niedoczynność manifestuje się również przez zły stan skóry chorego. Bez wystarczającej ilości hormonów tarczycy, wiele funkcji organizmu człowieka zostaje spowalnionych.

Przyczyny występowania niedoczynności tarczycy:

  • choroba Hashimoto
  • zapalenie tarczycy
  • chirurgiczne usunięcie części lub całości tarczycy
  • radioterapia tarczycy
  • niektóre leki

 

 

Jakie są objawy niedoczynności tarczycy?
PCOSVSPCO (3)

  • zmęczenie
  • przybranie na wadze
  • podpuchnięte twarzy
  • nietolerancja zimna
  • bóle stawów i mięśni
  • zaparcia
  • sucha skóra
  • suche, przerzedzone włosy
  • znaczne lub nieregularne miesiączki i upośledzenia płodności
  • depresja
  • spowolnione tętno
  • łamliwość płytki paznokci

 

Niedoczynność tarczycy – wpływ na płodność

Jak to działa?

Podwzgórze wytwarza hormon tyreoliberynę (TRH) który stymuluje przysadkę do uwalniania hormonu tyreotropowego (TSH) pobudzającego gruczoł tarczowy do wytwarzania tyroksyny. W przypadku niedoczynności tarczycy (niskie stężenie tyroksyny) podwzgórze wydziela duże ilości TSH, co w następstwie prowadzi do zwiększenia wydzielania prolaktyny i hiperprolaktyniemii. Regulacja wydzielania TSH odbywa się na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego z hormonami tarczycy. Wydzielanie jest także hamowane przez somatostatynę i dopaminę, a pobudzane przez TRH, stres i zimno.

Zaburzenia funkcji tarczycy mogą wpływać na płodność kobiet, przy czym nawet nasilona niedoczynność czy nadczynność nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę.

f3cf55 (4)

Wejdź na stronę Akademii i skorzystaj z niespodzianek, które przygotowałyśmy dla Ciebie

Polub Akademię na Facebooku

p

Niedoczynność w ciąży?

W czasie ciąży, niedoczynność tarczycy jest zwykle spowodowane przez choroby Hashimoto i występuje w

3-5 przypadkach na 1000 ciąż

[

Niekontrolowana niedoczynność tarczycy zwiększa ryzyko przedwczesnych porodów, odklejania się łożyska, hipotrofii płodu, poronień samoistnych, wad wrodzonych u płodu i wystąpienia stanu przedrzucawkowego u ciężarnej.

Niezdiagnozowana i nieleczona niedoczynność tego gruczołu u kobiet ciężarnych może doprowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego u płodu, gdyż najbardziej wrażliwym narządem na niedobór hormonów tarczycy jest mózg. Leki tarczycy może zapobiec tym problemom i są bezpieczne w czasie ciąży. Kobiety z niedoczynnością tarczycy powinny omówić ich stan ze swoim lekarzem przed zajściem w ciążę.

Niedoczynność tarczycy

Poporodowe zapalenie tarczycy

Co to takiego?

Zapalenie poporodowe dotyka około:

4 – 9%
kobiet w pierwszym roku po urodzeniu dziecka

Przyczyną poporodowego zapalenia tarczycy jest reakcja autoimmunologiczna. Niedoczyność występuje zwykle pomiędzy 3, a 8 miesiącem po porodzie i jest poprzedzona przez fazę nadczynności.

Poporodowe zapalenie tarczycy często pozostaje nierozpoznane, ponieważ objawy są mylone z babyblues. Jeśli objawy zmęczenia i senność nie znikną w ciągu kilku miesięcy lub jeśli u kobiety rozwija się depresja poporodowa, powinna zgłosić się do odpowiedniej placówki celem dalszej diagnostyki.

Leczenie

  1. Podczas leczenia niedoczynności tarczycy stosuje się L-tyroksynę. Lek ten podaje się najczęściej 1 raz dziennie, gdyż ma on długi okres półtrwania. Najlepiej spożywać go na czczo.
  2. Dawkę leku ustala się indywidualnie
  3. Podczas leczenia należy systematycznie oznaczać stężenie TSH oraz fT4 i fT3.
  4. Krew pobiera się do badania, gdy pacjent jest na czczo i nie przyjął jeszcze dziennej dawki leku.
  5. W ciągu 4–6 tygodni od rozpoczęcia leczenia stężenie hormonów powinno ulec normalizacji.

Posumowanie

 

  • Niedoczynność tarczycy to choroba, która występuje, gdy tarczyca nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów tarczycy w celu zaspokojenia potrzeb organizmu. Hormon tarczycy reguluje procesy metaboliczne. Bez wystarczającej ilości hormonów tarczycy, wiele funkcji organizmu spowalnia.
  • Niedoczynność tarczycy jest kilka przyczyn, w tym
    • Choroba Hashimoto
    • zapalenie tarczycy
    • wrodzona niedoczynność tarczycy
    • chirurgiczne usunięcie części lub całości tarczycy
    • radioterapia tarczycy
    • niektóre leki
  • Niedoczynność tarczycy ma wiele objawów, które mogą różnić się u pacjentów. Niektóre typowe objawy niedoczynności tarczycy to: zmęczenie, zwiększenie masy ciała, nietolerancja zimna, zaparcia, zaburzenia płodności i depresja.
  • Kobiety znacznie częściej niż mężczyźni zapadają na niedoczynność tarczycy.
  • Kobiety z niedoczynnością tarczycy powinny omówić ich stan ze swoim lekarzem przed zajściem w ciążę.

Blog ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się na blogu należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło:
1. Kędracki B., Barg E., Schorzenia tarczycy u kobiet w czasie ciąży i ich wpływ na rozwój płodu i noworodka – wspólny problem dla położników i pediatrów, Ginekologia Praktyczna 200.
2. K. Kowalska-Gajewska, A. Molenda-Skowronek, M. Kowalewska.
3. Krupka K., Niedoczynność tarczycy – problem niedoceniany.
4. Romer T.E., Endokrynologia kliniczna dla ginekologa, internisty i pediatry, PWN, Warszawa.
5. Tomasz Milewicz, Magdalena Spałkowska, Barbara Wasyl, Anna Pełka, Ewa Stochmal, Dorota Pach, Danuta Galicka-Latała, Józef Krzysiek. Rola przeciwciał przeciwtarczycowych w potencjalnej przyczynie niepłodnoœci i poronień
6. Małgorzata Gietka-Czernel. Postępy w laboratoryjnej diagnostyce czynności tarczycy.
7. Katarzyna Krekora-Wollny. Niedoczynność tarczycy a otyłość Hypothyroidism and obesity.
8. http://www.tarczyca.info/
9. https://www.nlm.nih.gov
10. Angelika Ponichtera, Ewa Borowiak. Choroby tarczycy jako poważny problem medyczny w Polsce