Zespół policystycznych jajników (PCOS – polycystic ovary syndrome) jest najczęściej występującym zaburzeniem endokrynnym objawiającym się brakiem miesiączki (lub skąpym miesiączkowaniem), podwyższonym poziomem androgenów surowicy krwi, hirsutyzmem, otyłością, opornością na insulinę i około 7-krotnie wyższym od przeciętnego ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2 insulinoniezależnej. 1

Warto zauważyć, że nie u wszystkich kobiet, u których stwierdzono policystyczne jajniki w obrazie USG, można mówić o PCOS. Na przykład, wielu pacjentów z przerostem nadnerczy, może posiadać cysty na jajnikach (PCO).

P

PCOS i PCO to dwa różne pojęcia! Różnica pomiędzy PCOS a PCO

PCOS A PCO

P

PCOS – Polycystic Ovary Syndrome (zespół policystycznych jajników)

PCO – Polycystic Ovary ( jajnik policystyczny)

W 2003 r. American Society of Reproductive Medicine (ASRM) i European Society of Human Reproduction and Embriology (ESHRE)  wypracowały konsensus kryteriów diagnostycznych PCOS. Aby postawić rozpoznanie PCOS muszą być obecne 2 spośród 3 kryteriów. 2

Należą do nich:

1) zaburzenia miesiączkowania z zaburzeniami owulacji

2) kliniczne i/lub biochemiczne objawy hiperandrogenizmu,

3) wielotorbielowata budowa jajników.

 

Ważne!!! Należy przy tym wykluczyć inne zaburzenia hormonalne dające podobny obraz. 2

Prawidłowa kwalifikacja chorych wymaga stosowania zarówno odpowiednich kryteriów diagnostycznych jak i właściwego postępowania różnicującego, pozwalającego na wykluczenie stanów chorobowych, w których występuje jako objaw wielotorbielowatość jajników lub pojedynczo inne cechy PCOS, nie upoważniające jednak do rozpoznania zespołu.

P

Inne przyczyny występowania cyst na jajnikach (inne niż pcos) lub pojedynczych cech PCOS

  1. hiperprolaktynemia
  2. zespół i choroba Cushinga
  3. wrodzony przerost kory nadnerczy
  4. inne typy zaburzeń steroidogenezy z przerostem lub bez przerostu kory nadnerczy
  5. guzy wirilizujące wywodzące się z gonad lub nadnerczy 
  6. niedoczynność tarczycy. 1,3
  7. niedobór 2l-hydroksylazy w nadnerczach. 4

P

Skąd się biorą cysty na jajnikach?

Zespół PCOS charakteryzuje się morfologicznie drobnotorbielowatością gonad, przewlekłym brakiem owulacji, hiperandrogenizmem i niepłodnością i w wielu przypadkach otyłością. Istnieje wiele różnych opini na temat definicji PCOS, panuje zgodność co do tego, że cechą stale występującą w tym zespole jest zatrzymanie rozwoju pęcherzyka jajnikowego w fazie pęcherzyka antralnego bezpośrednio przed etapem selekcji. Konsekwencją braku selekcji pęcherzyka dominującego jest obecność w gonadzie dużej liczby pęcherzyków antralnych o średnicy 4–7 mm, których komórki tekalne (osłonki pęcherzyka) produkują w nadmiarze androgeny. 4

P

Czy cysty na jajnikach oznaczają PCOS?

Nie,  cysty na jajnikach nie zawsze oznaczają występowanie Zespołu Policystycznych Janików. Wymaga to dalszej diagnostyki. 3

P

Czy mogę mieć PCOS, kiedy moje cykle są regularne?

Tak. PCOS występuje zarówno wśród kobiet z względnie regularnymi cyklami owulacyjnymi o prawidłowej masie ciała, u których torbiele w jajnikach wykryto przypadkowo podczas badania USG, jak również u kobiet z w pełni rozwiniętym obrazem klinicznym.” 5

Przeczytaj:

Więcej o PCOS
Czy redukcja masy działa przy PCOS przywraca owulację?

 

 

Blog ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się na blogu należy skonsultować się z lekarzem.

Piśmiennictwo:
1. Aspekty genetyczne zespołu policystycznych jajników Lucjusz Jakubowski
2. Lew-Starowicz Z. Zaburzenia seksualne w praktyce ogólnolekarskiej. Poznań: Termedia 2004.
3. Endokrynologia Polska / Polish Journal of Endocrinology
4. Radosław Specjalski. Zaburzenia psychoseksualne u kobiet z zespołem policystycznych jajników.
5. Skommer J. Genetyczne podłoże zespołu policystycznych jajników.